Wykład Akademii Uczniowskiej

2016-11-18

W czwartek, 17 listopada odbył się kolejny wykład Akademii Uczniowskiej. Nauczyciel fizyki i matematyki - mgr Grzegorz Przybyła przybliżył zebranym temat "Jak z ołowiu zrobić złoto, czyli jak fizycy tworzą atomy".

Poznaliśmy znaczenie terminu transmutacja, czyli przekształcanie jednego pierwiastka w drugi. Usłyszeliśmy o zjawisku rozszczepienia (np. uranu) na inne pierwiastki. Poznaliśmy wybitną fizyk Lisę Meitner – która wspólnie z innym naukowcem – Otto Hahnem dokonała rozszczepienia jądra atomowego (niestety, Nagrodę Nobla za to dokonanie otrzymał tylko Hahn, ponieważ Lisa była...kobietą, co w tamtych czasach zamykało drogę do wielkiej kariery naukowej). Dowiedzieliśmy się, że najdroższym pierwiastkiem świata – jest kaliforn (jeden jego gram kosztuje 180 mln dolarów), ma on zastosowanie w czujnikach dymu i w medycynie. Oglądaliśmy akceleratory, czyli przyspieszacze cząstek. Wysłuchaliśmy opowiadania o chłopcu wyleczonym z nowotworu oka przez naświetlanie neutronami. Zaciekawił nas ogromny zderzacz hadronów znajdujący się pod Genewą. Ma on 27 kilometrów obwodu, pracownicy go obsługujący, aby dotrzeć do poszczególnych jego części,  poruszają się na specjalnych motorkach. Cząstki wewnątrz urządzenia są rozpędzane do prędkości światła. Usłyszeliśmy, że najcięższe z pierwiastków żyją mikrosekundy, po czym rozpadają się na mniejsze i lżejsze. Poznaliśmy też liczby magiczne, takie jak np. 2, 8, 20, 114, które często występują w przyrodzie. Przy liczbie atomowej Z=114 istnieje na przykład „Wyspa stabilności” przy której pierwiastki żyją w miarę długo, bo aż kilkanaście sekund. Dowiedzieliśmy się ponadto o istnieniu oktaryny – magicznego 8 koloru tęczy- który wg autora poczytnych książek fantasy – Terrego Pratchetta – widzą tylko magowie i koty. Odkryliśmy, że można wytworzyć masę (materię) z energii – jest to tzw. „boska cząstka”. Wykładowca przekazał nam (w wielkiej tajemnicy), że można zrobić złoto z rtęci (próbka takiego kruszcu znajduje się w USA) oraz z ołowiu. Ku naszemu wielkiemu rozczarowaniu okazało się jednak, że koszt tego rodzaju „produkcji” jest o wiele większy od wartości naturalnego złota.  Na zakończenie zobaczyliśmy też zdjęcie, na którym w 1927 roku uwieczniono uczestników V Kongresu Solvaya w Brukseli – na 29 widocznych osób 17 było laureatami Nagrody Nobla. Zgodnie stwierdziliśmy, że na fotografii tej uwieczniono największy zbiorowy iloraz inteligencji w dziejach świata. Dziękujemy za możliwość uczestniczenia w ciekawym wykładzie i z niecierpliwością czekamy na następne!

Ciekawi świata słuchacze

 

Godło Rzeczypospolitej Polskiej Miasto Rybnik
Ministerstwo Edukacji Narodowej